۱- انجام دادن هر کاری به مهارت و دانش نیاز دارد . برای یک همسر توانا شدن باید دانایی ، دانش و مهارت لازم را کسب کرد . از این رو توصیه می شود با مطالعه کتابهای مربوط به تعلیم و تربیت ، روانشاسی خانواده و آیین همسرداری و با شرکت در جلسه های آموزش خانواده به دانش و مهارت خود بیفزایید .

۲- زوجین می توانند با یادگیری مهارتهای ارتباطی و حل مسئله و بکار بستن آنها ، روابط خود را بهبود بخشیده و متحول ساخته و در فضایی سرشار از حسن تفاهم و حسن نظر به حل و فصل مسائل خود بپردازد . برخی از این مهارت ها عبارتند از : فعالانه به حرف های یکدیگر گوش کردن ، تشریک مساعی ، مشورت کردن ، به عقاید یکدیگر احترام گذاشتن و نظایر آن .

۳- گاهی بین زن و شوهر پیام هایی رد و بدل می شود که به درستی درک نمی شود زیرا بعضی از پیام ها مبهم هستند و هر کس می تواند آنها را به گونه ای مثبت یا منفی تغییر کند . یا این که اصولاً برخی از پیام ها دارای چندین مفهوم هستند . از این رو ملاحظه می شود که گاهی اوقات مفهوم یا هدف پیام برای « فرستنده پیام » کاملاً روشن و مشخص است  اما برای طرف مقابل « گیرنده پیام » این طور نیست . در این شرایط گیرنده پیام شروع می کند به حدس زدن و ذهن خوانی که متأسفانه اغلب اوقات با برداشت های نادرست و اشتباه منتهی می شود .در این گونه موارد ساده ترین راه این است که گیرنده پیام از فرستنده پیام به وضوح و صراحت سوال کند منظورش از پیام مورد نظر یا موضوع بحث چه بوده است ؟ و همچنین گیرنده پیام می تواند از فرستنده پیام درخواست کند توضیح بیشتری دهد تا رفع اشکال و ابهام گردد .


۱- انجام دادن هر کاری به مهارت و دانش نیاز دارد . برای یک همسر توانا شدن باید دانایی ، دانش و مهارت لازم را کسب کرد . از این رو توصیه می شود با مطالعه کتابهای مربوط به تعلیم و تربیت ، روانشاسی خانواده و آیین همسرداری و با شرکت در جلسه های آموزش خانواده به دانش و مهارت خود بیفزایید .

۲- زوجین می توانند با یادگیری مهارتهای ارتباطی و حل مسئله و بکار بستن آنها ، روابط خود را بهبود بخشیده و متحول ساخته و در فضایی سرشار از حسن تفاهم و حسن نظر به حل و فصل مسائل خود بپردازد . برخی از این مهارت ها عبارتند از : فعالانه به حرف های یکدیگر گوش کردن ، تشریک مساعی ، مشورت کردن ، به عقاید یکدیگر احترام گذاشتن و نظایر آن .

۳- گاهی بین زن و شوهر پیام هایی رد و بدل می شود که به درستی درک نمی شود زیرا بعضی از پیام ها مبهم هستند و هر کس می تواند آنها را به گونه ای مثبت یا منفی تغییر کند . یا این که اصولاً برخی از پیام ها دارای چندین مفهوم هستند . از این رو ملاحظه می شود که گاهی اوقات مفهوم یا هدف پیام برای « فرستنده پیام » کاملاً روشن و مشخص است  اما برای طرف مقابل « گیرنده پیام » این طور نیست . در این شرایط گیرنده پیام شروع می کند به حدس زدن و ذهن خوانی که متأسفانه اغلب اوقات با برداشت های نادرست و اشتباه منتهی می شود .در این گونه موارد ساده ترین راه این است که گیرنده پیام از فرستنده پیام به وضوح و صراحت سوال کند منظورش از پیام مورد نظر یا موضوع بحث چه بوده است ؟ و همچنین گیرنده پیام می تواند از فرستنده پیام درخواست کند توضیح بیشتری دهد تا رفع اشکال و ابهام گردد .

۴- در اکثر موارد با وجود اینکه زن و شوهر با زبان واحدی با یکدیگر سخن می گویند ، اما آنچه که یکی می گوید و آنچه که دیگری می شنود اغلب متفاوت است و در نتیجه مشکلات ارتباطی را به دنبال می آورد . لذا توصیه می شود هم زن و هم شوهر  دیدگاه خود را در مورد مسئله یا مشکل مورد نظر به زبان ساده و صادقانه بیان کنند .

۵- زن و شوهر باید هر چه بیشتر با یکدیگر ارتباط کلامی و عاطفی برقرار کنند و سوء تفاهمات و سوء ارتباطات را هر چه زودتر شناسایی ، رفع و اصلاح کنند . نکته حائز اهمیت این است که باید خود آنها به حل مشکلات زناشویی و خانوادگی اقدام کنند و پیش از آن که موضوع را با فرد دیگری در میان گذارند به منزله دو انسان عاقل و بالغ مسئله را منصفانه بین خود حل و فصل کنند و اجازه ندهند دیگران در این امر مداخله کنند .

۶- زن و شوهر باید مشخص کنند از یکدیگر چه انتظاراتی دارند ؟ آنها باید در بعضی اوقات در یک فضای محرمانه و محبت آمیز و صمیمانه به ارزیابی رفتار و روابط یکدیگر بپردازند و از یکدیگر سئوال کنند « آیا از من راضی هستی ؟ » « آیا من توانستم انتظارات تو را پاسخگو باشم ؟ » « نسبت به من چه احساسی داری ؟ » و نظایر آن .

زن و شوهر نباید تصور کنند این انتظارات و احساسات به قدری روشن و گویا هستند که نیازی به طرح و بیان آنها نیست و همه می دانند که … بنابراین شوهر نسبت به زن و زن نسبت به شوهر باید احساسات ، عواطف و انتظارات خود را در میان گذارند و به طور آشکار ابراز کنند و برای بهبود روابط خود تلاش نمایند . زن و شوهر باید از یکدیگر سوال کنند « چه کار باید کرد که روابطمان بهتر و با نشاط تر شود ؟»

۷- اساس یک ارتباط سالم و با نشاط « مثبت فکر کردن » است . در زندگی شخصی ، خانوادگی و زناشوئی همواره سعی کنید به مثبت ها ، موهبت ها و نعمت هایی که در اختیار دارید بیندیشید ، نه به آن اموری که در اختیار ندارید . برای مثال برخورداری از سلامت ، داشتن فرزند و داشتن روابط جنسی رضایت بخش از نعمت هایی است که در اختیار دارید و باید شاکر درگاه الهی باشید .

۸- وقتی شما به همسرتان توجه کنید ، یعنی با جان و دل به حرف هایشان گوش می دهید و به او می فهمانید که کاملاً به وی توجه دارید . هر گونه فعالیتی را که موجب حواس پرستی می شود ، کنار بگذارید . اگر همسرتان نشسته است بنشینید ، اگر ایستاده است بایستید و به طرف او برگردید و با او تماس چشمی برقرار کنید .

۹- مهارت گوش کردن ، هنری است که باید زوجین تمرین کنند .در ارتباط با همسر خود از ذهن خوانی پرهیز کنید و نگوئید که می دانم می خواهی چه بگویی ، این کار شما ادامه گفتگو را غیرممکن می سازد .

۱۰- برای توجه کردن به همسرتان از هر کاری دست بکشید و به همسرتان گوش دهید . با ارسال این علامت که در دسترس هستید ،  حالت پذیرا دارید و علاقمند به گفتگو می باشید به وی ارج و منزلت دهید .

۱۱- نگاه کنید ، گوش دهید ، رفتارهای غیر کلامی مانند حرکات بدن و چهره همسرتان و نیز تغییر حالت بندی و تنفس او را به دقت مد نظر داشته باشید . اگر با دقت نگاه کنید می توانید به ارتباط های غیرکلامی مثل حرکات ریز چهره ، دست و عضلات او پی ببرید . چون بیش از ۶۰  درصد پیامها به صورت غیر کلامی ارسال می شوند .

۱۲- اگر بین زن و شوهر ریا و تظاهر حکمفرما باشد زندگی صفا و صمیمیت خود را از دست خواهد داد . ریا کاری و تظاهر به مهربانی و صداقت – بدون آن که واقعیت داشته باشد – بنیاد خانوادگی را سست خواهد کرد .

۱۳- یکی از عوامل مهم که باعث تداوم زندگی زوجین می شود این است که آنان به درستی از نیازهای یکدیگر مطلع باشند و از همسر خود توقع واقع بینانه داشته باشند .

انتظارات واقع بینانه مانند : اعتماد به نفس ، دوستی ، احترام ، اعتماد ، عشق ، مهارت اندیشه و استدلال ، خلاقیت .

انتظارات غیر واقع بینانه مانند : قدرت و اقتدار ،  زورمندی ، وفاداری بی قید و شرط ، تحسین شدن ، وابستگی ، استثنایی بودن ، توانایی های فکری خارق العاده ، موقعیت های بزرگ  .

۱۴- هیچ کس مجبور نیست ازدواج کند ولی زمانی که ازدواج کرد لازم است از قوانین عقد و ازدواج پیروی کند .

۱۵- برای تداوم مناسب زندگی زناشوئی ، عشق تنها کافی نیست . حفظ پیوند ازدواج مستلزم وجود عوامل دیگری است که اگر وجود نداشته باشد  زن و شوهر باید در زندگی زناشوئی خود به وجود آورند و عوامل پایداری روابط زناشوئی عبارتند از : تعهد ، وفا داری ، صداقت .

۱۶- فراموش نکنید که یک همسر تا پایان حیات آرزومند محبت و نوزاش است که میتوانید این نکته را به خاطر داشته باشید و از ابراز محبت به همسرتان دریغ نورزید .

۱۷- اگر احیاناً نقص جسمانی در همسر خود دیدید به روی خود نیاورید . کمال معنا با ارزش تر از کمال ظاهر است . پس باطن و اخلاق خوب وی را ستایش کنید .« صورت ظاهر فنا گردد بدان     عالم معنی بماند جاودان »

۱۸- اگر همسر شما تاملات و ناراحتی هایی دارد خود را خونسرد و بی اعتنا نشان ندهید بلکه با او همدردی و هم حسی و دلجوئی کنید . زحمات و فعالیت های او را ناچیز نشمارید ، به او روحیه دهید ، به دردهای وی با علاقه گوش دهید و او را  تشویق و تقویت کنید تا با نشاط بیشتر به رفع مشکلات زندگی بپردازد و در هنگام صرف غذا نیز از هر گونه صحبت کدورت آمیز پرهیز نمائید .

۱۹- در زندگی زناشویی سعی کنید خود را از بند اگرها برهانید . اگر با فلانی ازدواج می کردم ، اگر منزل شخصی داشتیم ، اگر تحصیلات عالی داشتیم ، اگر … در زندگی واقعی خود از آنچه دارید لذت ببرید فقط نیمه خالی لیوان را نبینید .

۲۰- هر دو نفر در زندگی خانوادگی به همان اندازه که دیگری را دوست دارند لازم است خودشان را هم دوست داشته باشند . روابط صمیمانه ، عزت نفس بسیار مهم است . به واقع اگر شما به خودتان عشق نورزید ، سخت است که به دیگری عشق بورزید . زوجین باید بتوانند همانگونه که از با هم بودن لذت می برند از تنها بودن نیز لذت ببرند . تعادل بین با هم بودن و با هم نبودن یا تعادل بین همراهی و دوری در یک ارتباط صمیمانه نقش مهمی دارد . برای ایجاد این تعادل ، همسران باید بتوانند از فعالیت های جداگانه در اوقاتی که با هم نیستند لذت ببرند . زیاد با هم بودن و بیش از اندازه به هم نزدیک شدن می تواند به رفتارهای مخرب و منفی مثل کنترل همسر و قدرناشناسی منجر شود . عشق و دوست داشتن واقعی به این معنی است که « بندهایی بر تو نمی گذارم و بندهایی از تو نمی پذیرم.

علیرضا ایزد پور

مدرس دانشگاه و مشاور خانواده